TÀI LIỆU CƠ BẢN VỀ MALAYSIA

TÀI LIỆU CƠ BẢN MALAYSIA, TÌNH HÌNH MALAYSIA GẦN ĐÂY

 

I. KHÁI QUÁT CHUNG:

1.Tên nư­ớc:Malaysia

2. Thủ đô: Kuala Lumpur

Trung tâm hành chính: Putrajaya

3. Vị trí địa lý: Malaysia nằm ở vùng Đông Nam Á, có diện tích 329.847 km2.

4. Khí hậu: Nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ trung bình từ 21-32⁰C, độ ẩm cao.

5. Dân số:33 triệu người (2023).

6. Dân tộc: người Mã-lai (50,4%); người Hoa (23,7%); người Ấn Độ (7,1%); thổ dân (11%),  các dân tộc khác (7,8%).

7. Tôn giáo: Đạo Hồi (60,4%); Phật giáo (19,2%); Thiên chúa giáo (9,1%), Hin-đu (6,3%); các tôn giáo khác (5,0%).

8. Ngôn ngữ: Tiếng Mã-lai (quốc ngữ); tiếng Hoa; tiếng Anh (được sử dụng rộng rãi), tiếng Tamil và một số ngôn ngữ địa phương khác.

9. Ngày Quốc khánh: 31/8/1957.

10. Đơn vị tiền tệ: Ring-gít Malaysia (Ringgit Malaysia - RM).

11. Thu nhập bình quân đầu người:12000 USD (2023).

12. Thể chế Nhà nước: Nhà nước Malaysia là nhà nước quân chủ lập hiến, đứng đầu là Quốc Vương do Hội đồng Tiểu vương bầu ra và được lựa chọn trong số 9 Tiểu vương của 9 bang theo nhiệm kỳ 5 năm.

Các lãnh đạo chủ chốt hiện nay:

- Quốc vương Sultan Ibrahim Ibni Almarhum Sultan Iskandar là Quốc vương thứ 17 của Malaysia, lên ngôi chính thức ngày 31/01/2024.

- Thủ tướng Ngài Dato’ Seri Anwar Bin Ibrahim, được Quốc vương bổ nhiệm và chính thức tuyên thệ nhậm chức Thủ tướng thứ 10 của Malaysia ngày 24/11/2022. 

- Bộ trưởng Ngoại giao Dato’ Seri Utama Haji Mohamad Bin Haji Hasan tuyên thệ nhậm chức ngày 12/12/2023.

- Chủ tịch Thượng viện Dato Awang Bemee Awang Ali Basah, nhậm chức ngày 23/7/2024.

- Chủ tịch Hạ viện Dato’ Johari bin Abdul nhậm chức ngày 19/12/2022.

13. Một số nét về văn hóa, tập quán của Malaysia:

Malaysia là đất nước đa sắc tộc, đa tôn giáo với Đạo Hồi là tôn giáo lớn nhất và có ảnh hưởng lớn đến phong tục, tập quán của người dân nước này. Người Malaysia ưa chuộng các trang phục kín đáo, gọn gàng và đặc biệt coi trọng việc mặc trang nghiêm khi thăm viếng các nhà thờ hoặc những khu vực linh thiêng. Trong giao tiếp thông thường, người Malaysia thường không chủ động bắt tay người khác giới hoặc trao đổi về các vấn đề liên quan tới tôn giáo, chính trị. Ẩm thực Malaysia rất đặc sắc, đa dạng và khá “rắc rối” khi mỗi tôn giáo lại kiêng một loại thực phẩm khác nhau (người theo đạo Hồi kiêng ăn thịt lợn, người theo đạo Hindu kiêng ăn thịt bò). Thói quen ăn uống bằng tay vẫn được duy trì, đặc biệt trong cộng đồng người gốc Mã-lai và gốc Ấn Độ; tuy nhiên, họ kiêng sử dụng bàn tay trái trong ăn bốc. Ngoài ra, người theo đạo Hồi tại Malaysia có một tháng dành riêng cho việc ăn chay và cầu nguyện gọi là tháng “Ramadan”, thay đổi theo lịch Hồi giáo hàng năm. Trong tháng này, người theo đạo Hồi sẽ nhịn ăn (đôi khi cả nhịn uống nước) từ khi mặt trời mọc tới khi mặt trời lặn và thường hạn chế tất cả các hoạt động thể thao, trao đổi làm việc.

II. TÌNH HÌNH MALAYSIA:

1. Chính trị nội bộ: Malaysia năm 2025 tiếp tục duy trì ổn định chính trị song vẫn đối diện với những thách thức nội bộ phức tạp. Thủ tướng Anwar Ibrahim thúc đẩy nghị trình cải cách nhưng gặp không ít khó khăn do những tranh cãi về cân bằng giữa bảo vệ giá trị tôn giáo truyền thống với xây dựng mô hình dân chủ tiến bộ^[1]. 

Trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2025, Chính phủ Malaysia nói chung và cá nhân Thủ tướng Anwar Ibrahim đã có nhiều nỗ lực khẳng định vai trò của mình trong việc giải quyết các điểm nóng và vấn đề phát sinh trong khu vực, đặc biệt tích cực trong việc tiếp cận các bên liên quan tại Myanmar và giải quyết căng thẳng biên giới Thái Lan - Campuchia. Malaysia đã tổ chức thành công HNCC ASEAN 47 với sự tham gia của nhiều nước đối tác ASEAN, thông qua nhiều văn kiện quan trọng và chính thức kết nạp Timor-Leste thành thành viên chính thức của ASEAN.

2. Kinh tế: GDP năm 2022 tăng 8,7%, gần gấp ba năm 2021 và là mức tăng trưởng cao nhất trong 22 năm qua; tăng trưởng kinh tế năm 2023 đạt 3,7%, thấp hơn mục tiêu 4-5% đề ra, một phần do nhu cầu bên ngoài giảm, chính sách tiền tệ thắt chặt tại Mỹ và tăng trưởng kinh tế trì trệ tại Trung Quốc. Tăng trưởng GDP năm 2024 đạt 5,1% (tăng 1,5% so với năm 2023); tính tới tháng 9/2025 đạt 4,7% và dự kiến cả năm 2025 từ 4,5%-4,7%. Ngày 24/10/2024, Malaysia đã trở thành một trong 13 quốc gia đối tác chính thức mới của Nhóm BRICS.

3. Đối ngoại: Malaysia đang thực hiện chính sách đối ngoại không liên minh, không liên kết, cân bằng quan hệ với Mỹ và Trung Quốc^[2], mở rộng quan hệ với các cường quốc tầm trung^[3], ưu tiên quan hệ với các nước ASEAN^[4] và cộng đồng Hồi giáo. Trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2025, đóng vai trò tích cực trong việc giải quyết các điểm nóng và vấn đề phát sinh trong khu vực, nổi bật là căng thẳng biên giới Campuchia-Thái Lan, vấn đề Myanmar.